Temperatuur wordt doorgaans genomen in de mond (oraal), in het rectum (rectaal), onder de arm (axillair) of in het oor (tympanisch). Elke methode wordt als nauwkeurig beschouwd mits correct uitgevoerd. Met uitzondering van oorthermometers zijn de meeste digitale thermometers universeel, d.w.z. dat u de temperatuur oraal, rectaal of onder de arm kunt meten. De temperatuuraflezingen kunnen, afhankelijk van de meetmethode, enigszins verschillen; voor consistente metingen wordt het aanbevolen om steeds dezelfde methode te gebruiken.

» Lees meer

Veel gestelde vragen

Wat is koorts?» Open het antwoord

Koorts is een afweermechanisme dat het lichaam gebruikt voor het bestrijden van infecties en wordt daardoor vaak geassocieerd met ziekten bij kinderen. Een lichaamstemperatuur die consistent boven de normale lichaamstemperatuur blijft, wordt koorts genoemd. Koorts alleen is geen ziekte, het is slechts een symptoom. De associatie van andere symptomen, zoals huiduitslag of hoesten, helpt de ziekte te identificeren. Hogere koorts gaat niet noodzakelijk samen met een ernstigere ziekte, hoewel het gepaard gaat met meer ongemak en kan worden verlicht met lauwe baden en koortswerende geneesmiddelen. Elke vorm van koorts bij een baby van minder dan twee maanden oud moet worden gemeld aan en geëvalueerd door uw huisarts of de kinderarts.

Wat gebeurt er met het lichaam tijdens koorts?» Open het antwoord

Een verhoogde lichaamstemperatuur verhoogt de metabolische snelheid van het lichaam. Dit vertraagt de groei van kiemen en helpt het lichaam de infectie te bestrijden. De huid kan rood worden en warm aanvoelen als reactie op de koorts, waardoor de warmte via de huid kan ontsnappen.

Wat is de beste manier om de lichaamstemperatuur te meten?» Open het antwoord

Het meten van de “kern”lichaamstemperatuur zou ideaal zijn. De kerntemperatuur is de temperatuur van de vitale organen zoals het hart en de hersenen. Omdat deze plaatsen niet rechtstreeks toegankelijk zijn, zijn andere plaatsen voor temperatuurmeting vastgesteld.

Wat moet ik doen als mijn kind koorts heeft?» Open het antwoord

1. Blijf kalm.

2. Houd de koorts en andere symptomen in de gaten.

3. Als uw kind koorts heeft, pas dan de kleding aan zodat de warmte kan ontsnappen. Koortswerende geneesmiddelen kunnen de koorts helpen verlagen, evenals een lauwwarm sponsbad. Aspirine wordt over het algemeen niet aanbevolen voor kinderen met koorts.

4. Als uw kind ziek blijkt, of als u twijfelt, neem dan steeds contact op met uw huisarts.

5. Koorts bij een baby van minder dan twee maanden moet worden gemeld aan en geëvalueerd door uw huisarts of de kinderarts.

6. Was regelmatig uw handen om verspreiding van infecties te voorkomen.

Wat moet ik doen als mijn kind koortsstuipen krijgt?» Open het antwoord

Koortsstuipen kunnen voorkomen bij jonge kinderen, meestal onder de zes jaar. Koortsstuipen hebben de neiging op te treden wanneer de lichaamstemperatuur zeer snel stijgt bij het begin van een ziekte. Tijdens eenvoudige koortsstuipen kan het kind oncontroleerbare ritmische gegeneraliseerde bevende bewegingen vertonen die gewoonlijk niet langer duren dan vijf minuten. Nadien kan het kind zich slaperig voelen.

  • Blijf kalm.
  • Leg uw kind op één zij in een stabiele positie.
  • Maak strak zittende kledingstukken los.
  • Plaats niets in de mond van uw kind.
  • Raadpleeg steeds uw arts wanneer zich koortsstuipen hebben voorgedaan.

Wanneer en hoe vaak dient temperatuur te worden genomen?» Open het antwoord

Als uw kind ziek blijkt te zijn, neem dan zijn/haar temperatuur om na te gaan of uw kind koorts heeft. Een thermometer is nauwkeuriger dan te schatten door aanraking met de huid. Herhaalde metingen kunnen om de paar uur, of vaker indien nodig, worden genomen om na te gaan of uw kind op een bepaalde behandeling reageert. Deze informatie is ook vaak nuttig voor uw arts.

Hoe vaak heeft een baby koorts? Hebben oudere kinderen en volwassenen minder vaak koorts?» Open het antwoord

Baby’s en jonge kinderen hebben vaak tot 12 infecties per jaar, waarvan gemiddeld zeven koorts veroorzaken. Vele van deze infecties zijn ongevaarlijk, zoals keelpijn of verkoudheid, maar ze kunnen ook ernstiger zijn, zoals acute oorontstekingen, of zelfs levensbedreigend, zoals geelzucht.

Schoolgaande kinderen hebben jaarlijks ongeveer drie infecties die gepaard gaan met koorts, en volwassenen ongeveer twee.

Welke informatie kan ik mijn arts verschaffen over de koorts?» Open het antwoord

Koorts wijst op een ontsteking, en het koortspatroon kan het type van de ziekte helpen identificeren. Een enkele temperatuurmeting biedt onvoldoende informatie voor uw kinderarts of arts. Het is zeer nuttig als u de temperatuur thuis meerdere keren opmeet en de resultaten noteert. Vermeld ook hoe u de temperatuur hebt gemeten en wat uw normaal temperatuurgebied is.

Geef uw arts informatie over de maximale gemeten temperatuur, de variatie in de loop van de dag, gedurende hoeveel uur de temperatuur bleef stijgen en hoe lang de koorts heeft aangehouden.

Alles over

Als uw lichaamstemperatuur structureel boven uw normale temperatuur ligt, zegt men dat u koorts heeft. Koorts is een afweermechanisme dat het lichaam gebruikt voor het bestrijden van infecties en wordt daarom vaak geassocieerd met ziekte. Toch is koorts alleen geen ziekte, maar slechts een symptoom.

Baby’s en jonge kinderen hebben vaak tot 12 infecties per jaar, waarvan gemiddeld zeven koorts veroorzaken. Vele van deze infecties zijn ongevaarlijk, zoals keelpijn of verkoudheid, maar ze kunnen ook ernstiger zijn, zoals acute oorontstekingen, of zelfs levensbedreigend, zoals geelzucht. Gemiddeld hebben schoolgaande kinderen jaarlijks drie infecties die gepaard gaan met koorts, en volwassenen twee.

Normale temperaturen

Ieder van ons heeft zijn/haar eigen normale temperatuur, en het is goed te weten wat deze is. Waarom? Omdat dit helpt te bepalen wanneer u werkelijk koorts hebt, en wanneer u koorts hebt is het handig als uw arts weet wat uw normale temperatuur werkelijk is.

Het is ook een goed idee om de normale temperatuur van alle leden van uw gezin te noteren.

Uw normale temperatuur kan licht variëren, afhankelijk van de manier waarop de temperatuur werd genomen en van uw leeftijd. De meest doeltreffende manier voor het bepalen van uw normale temperatuur is uw temperatuur enkele dagen lang verschillende keren per dag te meten met dezelfde meetmethode. Het spreekt vanzelf dat u gezond moet zijn wanneer u deze test uitvoert.

Verzorging van een ziek kind of een zieke volwassene

Als iemand uit uw gezin ziek blijkt te zijn, controleer dan of hij/zij koorts heeft door de temperatuur te nemen. Gebruik een thermometer, uiteraard is dit veel nauwkeuriger dan te schatten door aanraking met de eigen huid. Door om de paar uur de temperatuur te nemen, weet u of de zieke op een bepaalde behandeling reageert. Deze informatie kan ook nuttig zijn voor uw arts.

Als u vaststelt dat uw baby koorts heeft, dient u voorzichtiger te werk te gaan. Als de baby jonger is dan twee maanden of andere tekenen van ziekte vertoont, of als u niet weet wat te doen, neem dan onmiddellijk contact op met uw arts.

Hier volgen enkele handelingen die u kunt uitvoeren wanneer uw baby koorts heeft:

  • pas de kleding aan zodat de warmte kan ontsnappen
  • zorg ervoor dat uw baby voldoende vocht drinkt, bij voorkeur water, om uitdroging te voorkomen
  • geef uw baby koortswerende middelen volgens advies van uw arts. Aspirine wordt over het algemeen niet aanbevolen voor baby’s (of kinderen) met koorts

U dient vooral kalm te blijven, de koorts en andere symptomen van uw baby op te volgen en regelmatig uw handen te wassen om verspreiding van de infectie naar andere leden van het gezin te voorkomen.

De informatie op deze website is niet bedoeld als vervanging voor medisch advies en koortsmetingen mogen niet worden beschouwd als vervangend middel voor de diagnose van uw arts.

 

Glazen versus digitale thermometers

Hoewel ze moeilijk af te lezen waren, werden jarenlang glazen kwikthermometers gebruikt voor het meten van de temperatuur in het rectum, de mond of onder de arm (maar niet in het oor). Ze worden niet langer aanbevolen omdat ze gemakkelijk kunnen breken en zo het giftige kwik kan vrijkomen.

Elektronische digitale thermometers bieden verschillende voordelen ten opzichte van glazen thermometers. De temperatuur wordt sneller gemeten en hun digitaal display is eenvoudig af te lezen. Er is bovendien geen risico op letsel door gebroken glas of kwik.

Infrarood-thermometers

Infrarood-thermometers meten de warmte die wordt gegenereerd door oppervlakten en holten. Het belangrijkste voordeel van dit type van thermometer is de snelheid – het duurt slechts enkele seconden om een temperatuur te meten.

Infrarood-oorthermometers meten de warmte die wordt gegenereerd door het trommelvlies en het omliggende weefsel. Ze geven in enkele seconden een nauwkeurige temperatuur weer op een eenvoudig af te lezen digitaal display. Bovendien zijn ze, omdat het oor zeer toegankelijk is en de meting snel kan worden uitgevoerd, ideaal voor gebruik bij kinderen.

Infrarood-huidthermometers meten de infraroodwarmte die wordt geproduceerd door de huid op andere plaatsen van het lichaam, zoals het voorhoofd, de slaap of onder de arm. Omdat de sensoren de temperatuur niet meten onder het huidoppervlak, kan het zijn dat de kerntemperatuur van het lichaam niet nauwkeurig wordt weergegeven.

Temperatuur wordt doorgaans genomen in het oor (tympanisch), in de mond (oraal), in de anus (rectaal) of onder de arm (axillair). Elke methode wordt als nauwkeurig beschouwd, indien correct uitgevoerd. Met uitzondering van oorthermometers zijn de meeste digitale thermometers universeel, dit wil zeggen dat u de metingen oraal, rectaal of onder de arm kunt nemen. Temperatuuraflezingen kunnen onderling enigszins verschillen afhankelijk van de methode; voor consistente aflezingen dient u dus eenzelfde methode te gebruiken.

Rectaal

Het nemen van rectale temperatuur bij een baby is niet moeilijk en hoeft niet oncomfortabel te zijn voor de baby of de ouder. Sommige thermometers zijn speciaal ontworpen voor rectale metingen en zijn dus snel en eenvoudig te gebruiken.

Hier volgen enkele richtlijnen:

  • Leg uw baby op de buik of op de rug op een comfortabel, stevig, vlak oppervlak — op uw schoot, op een luiertafel, sofa of zelfs op de grond.
  • Als u uw baby op de rug legt, houd dan zijn/haar beentjes omhoog zoals bij het verwisselen van de luier. Als de baby op de buik ligt, leg hem/haar dan zodanig dat de billetjes een beetje omhoog zijn gericht door de knietjes op te trekken of door de beentjes over uw schoot te laten hangen.
  • Breng een beetje smeergel aan op de korte, ronde tip van de thermometer.
  • Breng de tip van de thermometer voorzichtig in het rectum (anus) tot de metalen tip niet meer zichtbaar is (ongeveer één centimeter).

Een aflezing van 38 °C of meer wordt over het algemeen als koorts beschouwd.

Nadat u de temperatuur rectaal hebt genomen, vergeet dan niet de thermometer te reinigen met een warm sopje of ontsmettingsalcohol voordat deze door anderen zou kunnen worden gebruikt voor andere methoden van temperatuurmeting. Overweeg het aanschaffen van meer dan een thermometer, zodat een van beide kan worden voorzien voor rectaal gebruik.

Voorhoofd

Het nemen van de temperatuur op het voorhoofd is een zachte manier om koorts te meten. Voorhoofdthermometers meten de infraroodenergie die wordt uitgestraald door de huid boven de wenkbrauwen en het omliggende weefsel. Deze energie wordt opgenomen door de lens en omgezet in een temperatuurwaarde.

Het gaat als volgt:

  • Zorg ervoor dat uw kind gedurende minstens 30 minuten rust alvorens de temperatuur te nemen.
  • Verwijder haar, transpiratie en eventueel vuil van het te meten gebied alvorens de sensor aan te brengen.

Een aflezing van 37,5 °C of hoger wordt over het algemeen als koorts beschouwd.

Onderarm

Dit is een veilige en eenvoudige methode voor kinderen van alle leeftijden:

  • Zorg ervoor dat de kleding van uw kind niet tussen de thermometer en de huid komt te zitten.
  • Stop de tip van de thermometer hoog in de okselholte en houd de thermometer op zijn plaats door de arm van het kind naar beneden te brengen en lang genoeg tegen de borst gedrukt te houden alvorens de temperatuur af te lezen.

Een aflezing van 37 °C of hoger wordt over het algemeen als koorts beschouwd.

Oraal

Orale temperatuurmeting wordt over het algemeen aanbevolen bij kinderen die minstens vier jaar oud zijn en de thermometer gemakkelijk in hun mond kunnen houden.

Hier volgen enkele richtlijnen voor het nemen van orale temperatuur:

  • Ga na of uw kind geen warme of koude dranken heeft gedronken in de 30 minuten voorafgaand aan de temperatuurmeting en zorg ervoor dat het kind tijdens de temperatuurmeting stil zit.
  • Breng de tip van de thermometer voorzichtig onder één kant van de tong van uw kind, in de richting van de achterzijde van de mond.
  • Laat uw kind de thermometer stevig op zijn plaats houden met de lippen en de handen. Als u een digitale thermometer gebruikt, die veerkrachtiger is dan een glazen thermometer, kan uw kind licht bijten om de thermometer op zijn plaats te houden. Misschien moet u de eerste keren helpen de thermometer vast te houden.
  • De tip van de thermometer mag niet worden blootgesteld aan de luchtstroom tijdens de ademhaling, omdat verdamping de sensor afkoelt. Laat uw kind door de neus ademen.

Een aflezing van 37,5 °C of hoger wordt over het algemeen als koorts beschouwd.

Oor

Oormetingen zijn zacht, eenvoudig en snel en verdienen zodoende de voorkeur van vele ouders. De temperatuur varieert echter vaak tussen de aflezingen, hetgeen leidt tot het misverstand dat oorthermometers onnauwkeurig zijn. Om dit effect tot een minimum te beperken is het zeer belangrijk dat u de oorthermometer correct gebruikt. Kies een thermometer met een kleine, voorverwarmde tip en plaatsgeleiding om keer op keer nauwkeurige aflezingen te verzekeren.

Het oor is een gemakkelijk toegankelijke plaats, waardoor oorthermometers eenvoudig te gebruiken zijn. Zoals bij elke thermometer dient u ervoor te zorgen dat uw kind stil zit alvorens de temperatuur te nemen. Volg de handleiding van de fabrikant voor gebruik van de oorthermometer. Temperatuurmeting in het oor duurt slechts enkele seconden.

Een aflezing van 38 °C of hoger wordt over het algemeen als koorts beschouwd.

Dankzij zijn geavanceerde technologie is de Braun Thermoscan een van de meest nauwkeurige en betrouwbare oorthermometers die in de handel verkrijgbaar zijn. In tegenstelling tot andere thermometers hoeft u slechts eenmaal te meten.